ZAKLJUČNA RAZMATRANJA O NAUČNO-ISTRAŽIVAČKIM PROJEKTIMA U
PP „RUSANDA“ TOKOM 2020. GODINE

07.12.2020.

U PP „Rusanda“ tokom 2020. godine realizovano je nekoliko naučnih projekata.

    Istraživanje faune stenica slatinskih pašnjaka u zaštićenom području sprovedeno je u okviru projekta „Stenice slatinskih staništa Vojvodine (III deo) – elaboracija metoda brze procene panonskih slatina zasnovanih na stenicama. Istraživanje je sprovelo je Udruženje za održivi razvoj i očuvanje prirodnih vrednosti staništa Srbije „Habiprot“. Istraživane vrste stenica nisu pod zaštitom na nacionalnom niti međunarodnom nivou, ali se nalaze na naciolnalnim Crvenim listama stenica nekoliko zemalja Panonskog regiona: Henestaris halophilus (CR u Češkoj, EN u Austriji, VU u Sloveniji i Slovačkoj), Crypsinus angustatus (CR u Slovačkoj, DD u Austriji), Phimodera flori (CR u Češkoj). Pronađena je i vrsta Lygaeosoma anatolicum koja je ponto-mediteranska vrsta i zabeležena je na pašnjacima u zaštićenom području, a u Panonskoj niziji je visoko asocirana na primarnim i sekundarnim slanim pašnjacima.

     U okviru projekta „EU za Srbiju- Nastavak implementacije Poglavlja 27 u oblasti zaštite životne sredine (NATURA 2000) realizovano je terensko istraživanje nekoliko lokaliteta u okviru PP “Rusanda”. Cilj istraživanja bio je prikupljanje podataka o prisustvu ciljanih vrsta mekušaca (puževa) koji se nalaze u prilozima 2 i 4 Direktive o staništima Evropske unije. Na terenu su prikupljeni uzorci sloja zemljišta u priobalnoj šumi i uzorci vodenih makrobeskičmenjaka koji su se kasnije analizirali u laboratoriji. Nakon obrade prikupljenih uzoraka nijedna od ciljanih vrsta nije pronađena.

     Na području PP”Rusanda” i zaštitnoj zoni organizovana su dva uzorkovanja vode I sedimenata jezera Velika Rusanda i Peskara. Terenski radovi su deo istraživanja koje Institut za hemiju, tehnologiju I metalurgiju sprovodi od 2018. godine sa ciljem određivanja hemijskog tipa slatina, autekoloških karakteristika silikatnih algi i organizama planktona, ali i praćenje promena ovih parametara iz godine u godinu. U toku 2020. godine po prvi put je sprovedena i analiza makrofitske vegetacije na lokalitetu ''Peskara''. Najvažniji rezultat dosadašnjih istraživanja predstavlja prvo testiranje indeksa zasnovanih na bentosnim silikatnim algama (DISP i TBI) u proceni ekološkog statusa ovih jezera Velika Rusanda.

      Do sada su obrađeni rezultati analiza uzoraka sakupljenih u proleće 2020. godine. Rezultati hemijske analize vode iz jezera Velike Rusanda pokazuju da jezerska voda pripada Na-Cl-SO4 tipu. Analize vode jezera ''Peskara'' ukazuju na Na-HCO3- tip. Silikatne alge iz Velike Rusande su sakupljeni uzorci silikantnih algi sa mulja, dok su iz jezera ''Peskara'' sakupljeni uzorci sa peska, trske i planktona. Prema preliminarnim rezultatima u Velikoj Rusandi identifikovano je 12 taksona silikatnih algi, koji su razvrstani u četiri roda. Rod sa najviše vrste je Nitzschia. U jezeru ''Peskara'' je identifikovano više od 100 taksona silikatnih algi. Utvrđeno je prisustvo 35 rodova, a u odnosu na broj taksona dominiraju rodovi Navicula i Nitzschia. Od ukupnog broja identifikovanih taksona 11 je prvi put ustanovljen na teritoriji Srbije. U jezeru ''Peskara'' pored vrsta koje su karakteristične za slatke vode (npr. Achnanthidium minutissimum) zabeleženi su rodovi i vrste karakteristični za morsku, brakičnu ili slatkovodnu voue sa povećanom koncentracijom elektrolita. Podaci dobijeni istraživanjem jezera ''Peskara'' biće predstavljeni na 12th International Phycological Congress. Makrofite U jezeru ''Peskara'' utvrđeno je prisustvo dve makrofite - Myriophyllum spicatum (dominantan) i Potamogeton sp. (redak) u proleće 2021. godine. Plankton U sastavu fitoplanktonske zajednice jezera ''Peskara'' identifikovana je nova vrsta zelene alge za floru Srbije iz roda Botryococcus (rad je trenutno u postupku recenziranja).

     Jesenji istraživački kamp u organizaciji Naučno-istraživačkog društva studenata biologije i ekologije “Josif Pančić” realizovan je tokom meseca oktobra. Osnovni cilj kampa je bio prikupljanje podataka o seobi ptica sa akcentom na prstenovanje pojedinih grupa ptica (ptice pevačice, sove i šljukarice). Hvatanje i markiranje ptica pevačica je vršeno vertikalnim ornitološkim mrežama različitih dimenzija. Ptice su hvatane u skladu sa dozvolom Ministarstva zaštite životne sredine. Za privlačenje ptica u mrežu reprodukovano je oglašavanje najčešćih vrsta. Pored obeležavanja prestenovima, uhvaćene ptice su determinisane do nivoa vrste, a ukoliko je to bilo moguće, određen je pol i starost jedinki korišćenjem Vodiča za identifikaciju ptica iz ruke (Demongin, L. 2016). Ostali podaci su prikupljani metodom slobodnog posmatranja, dok je identifikacija vršena direktno na terenu na osnovu ponašanja i odgovarajućih morfoloških karakteristika posmatranih dvogledom, i osluškivanjem oglašavanja.
© 2021 Ustanova "Rezervati prirode" Zrenjanin. All Rights Reserved.